-
Szydłowski Tadeusz (1883-1942), historyk sztuki, konserwator
Historyk sztuki, konserwator. W l. 1909-1914 pracował w Muzeum Narodowym w Krakowie, następnie w l. 1914-1928 był konserwatorem zabytków w Galicji Zachodniej. Od r. 1928 był profesorem uniwersytetu w Wilnie, od r. 1929 Uniwersytetu Jagiellońskiego. Był jednym z pierwszych inwentaryzatorów zabytków sztuki polskiej na terenie historycznej Małopolski.
-
Szyk (Schick, Schyck) Jerzy SJ (1699-1739), budowniczy jezuicki
Zakonnik, jezuita, budowniczy. Do zakonu wstąpił w Wilnie w r. 1723 i tam odbył nowicjat przy kościele św. Ignacego. Pracował przy budowie kościoła i kolegium św. Rafała w Wilnie, pod kierunkiem ks. Jacka Ptaka SJ., po jego śmierci sam kierował budową do r. 1935. 2 lata później zbudował kolegium. Kierował budowami przy wileńskich kościołach św. Jana, św. Rafała i św. Kazimierza. Przeniesiony do kolegium w Orszy rozpoczął budowę kościoła w Faszczowie, gdzie zmarł tragicznie na rusztowaniu.
-
Szyller Stefan (1857-1933), architekt
Stefan Szyller kształcił się w Petersburgu, gdzie w r. 1881 roku ukończył wydział architektury Akademii Sztuk Pięknych. Swoją działalność rozpoczął pod koniec lat 70. w. XIX wieku, w latach 80. osiadł w Warszawie. Projektował głównie w Warszawie, jest autorem projektów około stu kamienic oraz licznych kościołów. Zajmował się także pracę teoretyczną, w 1916 wydał książkę pt. "Czy mamy polską architekturę?", a w r. 1917 pt. "Tradycja budownictwa ludowego w architekturze polskie"j. Ukończył budowę kościoła parafialnego w Mścibowie (1922-1932) przebudował kaplicę Ledóchowskich w Smordwie, zaprojektował nowy kościół parafialny w Kowlu (wzniesiony 1924-1931), kościół parafialny w Trzeszczanach Pierwszych (193-1914, 1918-1923. )Wiąże się z nim przebudowę pałacu w Krasiłowie.
-
Szymanowski Wacław (1859-1930), rzeźbiarz
W r. 1907 przygotował (wraz z Jackiem Malczewskim) projekt ołtarza gł. do kościoła Św. Elżbiety we Lwowie, który wygrał konkurs, ale nie został zrealizowany.
-
Szymański Ignacy A., architekt
Budowniczy Ordynacji Zamoyskich. Przypisuje mu się autorstwo pałacu w Zwierzyńcu. Zaprojektował pałac Zamoyskich w Maziarni Strzeleckiej, wzniesiony w r. 1903.
-
Szymański Wojciech, malarz
Wykonał obraz Matki Boskiej do ołtarza bocznego kaplicy parafialnej w Możejkowie Wielkim.
-
Szymon syn Judy, snycerz
Snycerz, twórca aron ha-kodesza w synagodze w Pranach (1740).
-
Szyszkiewicz Bolesław, kamieniarz
Kamieniarz działający w Grodnie. Wykonał Nagrobek Franciszka Olszewskiego 1804-1898 na cmentarzu komunalnym w Bielsku Podlaskim.
-
Szyszko-Bohusz Adolf, architekt (1883-1948)
Architekt, historyk i konserwator architektury. W l. 1913–16 profesor Politechniki Lwowskiej, następnie Uniwersytetu Jagiellońskiego i ASP w Krakowie. Od 1916 prowadził restaurację zamku na Wawelu oraz prace konserwatorskie w Łazienkach i na Zamku Królewskim w Warszawie (1928–39). Budował m.in. domy oraz wille w Krakowie, pensjonaty w Żegiestowie, Krynicy. W r. 1920 zaprojektował kościół Misjonarzy we Lwowie (projekt niezrealizowany), a także, wraz z Tadeuszem Szydłowskim, doradzał architektowi lwowskiemu J. Chrykowiczowi przy tworzeniu planów odbudowy kościoła w Bołszowcach. W r. 1923 zaprojektował kościół parafialny w Trembowli. Ok. r. 1926 wykonał projekt ołtarza gł. do kościoła parafialnego w Tarnopolu (niezrealizowany). W r. 1930 brał udział w konkursie na projekt kościoła Matki Boskiej Ostrobramskiej we Lwowie; jego praca nie została przyjęta do realizacji, chociaż sąd konkursowy przyznał jej „najwyższe walory”. W r. 1909 wykonał ekspertyzę architektoniczno-konserwatorską kościoła w Podhorcach. Zaprojektował konserwację sarkofagów Sieniawskich z kościoła zamkowego w Brzeżanach.
-
Tabianowski (?), malarz
W r. 1883 wykonał, „staraniem Kielanowskiego (?) z Kozłowa”, malowidła na ścianach i sklepieniach kościoła Karmelitów Bosych (Misjonarzy) w Milatynie Nowym.
-
Tabiński Jan (1834-1915), malarz
Malarz rzeszowski. Autor licznych malowideł ściennych i sztalugowych w kościołach diecezji przemyskiej i archidiecezji lwowskiej. W kościele parafialnym w Samborze odnowił wnętrze i stacje Drogi Krzyżowej (1888) oraz namalował obraz Ścięcie Sw. Jana Chrzciciela (1899). W kościele Kapucynów w Kutkorzu pomalował prezbiterium i przedsionek (1895) oraz wykonał obrazy: Sto. Józef służący za zasłonę cudownego obrazu Matki Boskiej (1893), do ołtarzy bocznych (1896), Św. Feliks i Św. Klara do ołtarza w kaplicy bocznej (1901), Św. Antoni w zwieńczeniu ołtarza gł. (1901). W r. 1901 wykonał malowidła w kościele Franciszkanów (pierwotnie Kapucynów) we Lwowie. W kościele w Czyszkach pomalował wnętrze (1903). W kościele Bernardynów we Fradze namalował obraz Św. Antoni oraz odnowił XVII-wieczny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem (1904 lub 1905). Wykonał malowidła ścienne w kościołach Jezuitów w Tarnopolu (przed 1901) i w Hanaczowie (1902). Namalował kopię obrazu Św. Antoni Padewski z kościoła Kapucynów w Olesku (1899) (obecnie w klasztorze Kapucynów w Krośnie).
-
Tacher de la Pagerie Francois (Franciszek), ogrodnik
W końcu w. XVIII założył słynne ogrody w Krakowcu na zlecenie Ignacego Cetnera.
-
Tadea ze Lwowa, siostra zakonna, malarka-amatorka
W r. 1937 wykonała obraz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy do kościoła parafialnego pw. św. Antoniego Padewskiego w Białohoroszczy.
-
Talowski Teodor (1859-1910), architekt
Ukończył szkołę realną w Krakowie; studia politechniczne odbywał we Lwowie i w Wiedniu. W l. 1881–1891 był asystentem profesora rysunku w Szkole Przemysłowej w Krakowie. Za swoje projekty otrzymał medal na wystawie lwowskiej w r. 1884. W r. 1901 powołany został na stanowisko profesora rysunków (po Leonardzie Marconim). Główny, obok Jana Sas-Zubrzyckiego, twórca architektury kościelnej na terenie Galicji na pocz. w. XX. Zdobywca I nagrody za projekt „Trio” oraz wyróżnienia za projekt „Ars” w pierwszym konkursie na projekt kościoła Św. Elżbiety we Lwowie (1903). Przygotował na ten konkurs również projekty „44” i „Si Deus nobiscum”. Zaproszony do udziału w „ściślejszym konkursie”, został wybrany na projektanta i kierownika artystycznego budowy świątyni. Sporządził niezrealizowany projekt ołtarza gł. w tym kościele (1907). Autor projektów kościoła w Skałacie oraz przeznaczonych do niego ołtarzy i ławek (1900, kościołów parafialnych w Otyni (budowa 1902-1905), Kamionce Strumiłłowej (1901, realizacja 1910-ok. 1919; stan surowy 1913), Tarnopolu (wykorzystano tu jeden z czterech projektów, zgłoszonych przez Talowskiego na konkurs na kościół Św. Elżbiety z r. 1903; budowa od 1903, poświęcenie 1908; Talowski zaprojektował też ambonę do tegoż kościoła, wykonaną w latach 1912-1913) i Podhajczykach Justynowych (ok. 1905). Na podst. zmodyfikowanego projektu kościoła w Skałacie, autorstwa Talowskiego, wzniesiono kościoły w Kołodziejówce (poświęcony w r. 1907) i Turówce (1906). Wykonał niezrealizowane projekty kościoła w Wyżnianach (1905), kościoła filialnego w Białoskórce (1905) i kaplicy w Kniaźdworze (ok. 1907). Planowano zamówienie u niego projektu rozbudowy kościoła w Bóbrce (1904). Jego projekt (zapewne jedną z odrzuconych wersji projektu kościoła Św. Elżbiety we Lwowie) w r. 1926 planowano wykorzystać do budowy kościoła parafialnego w Kołomyi. Projekt kaplicy grobowej hr. Reyów w Przecławiu wykorzystano, z niewielkimi zmianami, przy budowie kaplicy w Grzędzie (1906). Wg jego wskazówek przeprowadzono remont murów i baszt wokół klasztoru Karmelitów w Trembowli. W latach 1904-1905, wraz z Karolem Richtmannem, czuwał nad renowacją kaplicy Matki Boskiej Pocieszenia przy kościele Jezuitów we Lwowie. W r. 1906 postulował budowę no-wego ołtarza gł. i 4 ołtarzy bocznych w kościele Dominikanów w Tarnopolu. W tymże roku miał udział w projektowaniu kościoła w Markowej.
-
Tarasewicz Szymon, budowniczy
Budowniczy z Nieświeża. Od r. 1639 budował kościół pw. Trójcy Św. i klasztor Bernardynów w Słonimiu.
-
Tarczałowicz Jan (1869-1923), architekt
Architekt lwowski, od r. 1912 dyrektor Państwowej Szkoły Rzemiosł Budowlanych w Buczaczu. Autor projektów kościołów w Trybuchowcach (1912), Witowie (1909, realizacja 1910-1912) i Jurkowie (1913, realizacja 1914).
-
Tarnopolski Jan, budowniczy
W r. 1852 kierował budową kościoła w Budyłowie.
-
Tarnowczyk Józef, budowniczy
Utożsamiany z Józefem „archimuratorem krakowskim”, pracującym w r. 1573 przy budowie kościoła parafialnego w Samborze, który miał wykonać „frontispicium” budowli; notowany tamże również w r. 1574. Z jego osobą łączono partie architektoniczne nagrobka bpa Walentego Herburta w kościele w Felsztynie.
-
Tarnowski Stanisław (1836-1909), malarz amator
Właściciel dóbr w Śniatynce, malarz amator, kolekcjoner. W r. 1892 opracował projekt, wg którego zbudowano kaplicę publiczną w Starej Wsi, konsekrowaną w r. 1893.
-
Tarockovas P., architekt
Zaprojektował Nową Synagogę na Szańcach w Kownie, zbudowaną po r. 1929.
-
Tavellio Antonio, malarz
Malarz włoski. Autor fresków w kaplicy pałacu arcybiskupów lwowskich w Dunajowie, w kościele w Dunajowie (?), w prezbiterium kościoła w Nawarii (1770) oraz prac w katedrze łacińskiej we Lwowie: malowideł ściennych, przedstawiających pustynne pejzaże w tzw. eremitorium abpa Wacława Hieronima Sierakowskiego (1771) i obrazu Wniebowzięcie Matki Boskiej (1778; na zasuwie ołtarza gł.).
-
Teisseyre Stanisław (1905-1988), malarz
Malarz, uczeń Jana Henryka Rosena, członek grupy „artes”, w latach 1932-1934 asystent przy katedrze rysunków figuralnych w Politechnice Lwowskiej. Po II wojnie światowej był profesorem i rektorem PWSSP w Poznaniu oraz Gdańsku. W r. 1935, wraz z Jerzym Janischem i Marią Schwormówną, odnowił malowidła ścienne w prezbiterium i nawie oraz pomalował ołtarz w kościele w Potoku Złotym. W okresie II wojny światowej podejmował prace dekoracyjne w kościołach, we współpracy z Romanem Sielskim i jego żoną Margit Sielską. W r. 1942 przygotował projekt malowideł ściennych w kościele w Wyżnianach, który zrealizował wspólnie z Sielskim i Borysowskim, a w r. 1943, z Sielskim i jego żoną wykonał malowidła w kaplicy bocznej tegoż kościoła oraz w kościele Dominikanów w Czortkowie. Przed r. 1943, wraz z Sielskim, prowadził nieokreślone prace malarskie w kościołach w Kopyczyńcach i Borku Starym. W r. 1944, wraz z Sielskim namalował 6 obrazów ołtarzowych dla kościoła parafialnego w Gródku Jagiellońskim.
-
Teleżyński Konstanty Marek (1871-1960), architekt
Architekt . W l. 1903-1904 na podstawie jego projektu wzniesiono pałac hr. Feliksa Witolda Broel-Platera w Opsie.
-
Tełowec Hryhorij, cieśla
Jeden z z budowniczych cerkwi w Rzyczkach (1890), wspólnie z Ivanem Dacko i Dmytrem Ponczkiem.
-
Tencalla Constante (1610-1647), architekt
Przypisuje się mu (Maria Brykowska) projekt kościoła Św. Michała Archanioła we Lwowie.
-
Tencalla Jakub, kamieniarz
Brat Konstantyna. Kamieniarz wileński. W r. 1642 zawarł kontrakt na wykonanie biskupa żmudzkiego Stanisława Kiszki. Notowany w Iwiu przy budowei ołtarzy. Uchwytny przy budowie kaplicy św. Kazimierza przy katedrze wileńskiej.
-
Teodorowicz-Todorowski Tadeusz (1907-2001), architekt
Po II wojnie światowej prof. Politechniki Śląskiej w Gliwicach. W r. 1937 brał udział w zorganizowanym przez SARP konkursie na projekt kościoła Św. Wincentego a Paulo (Misjonarzy) we Lwowie i zdobył nagrodę IH(a) za projekt nr 12, który wybrano do realizacji. Wykonał także (niezachowany) projekt ołtarza gł. oraz zaprojektował ławki, konfesjonały i drzwi wahadłowe (wstawione w r. 1941) dla tejże świątyni. Autor (wraz z Zygmuntem Kowalczukiem i Adamem Kozakiewiczem) zwycięskiego projektu w konkursie na nowy kościół parafialny w Kołomyi (1938; niezrealizowany).
-
Tertiakow A. A., inżynier wojskowy
Zaprojektował budynek gimnazjum męskiego w Brześciu Litewskim, zbudowany w r. 1905.
-
Tewje z Kornaji, snycerz
Snycerz z Kornaji. Na pocz. w. XIX wykonał trzykondygnacjowy Aron-ha-kodesz w synagodze w Druji.
-
Thiele Rudolf (1856-1930), rzeźbiarz
Rzeźbiarz czynny w Monachium. W r. 1906 wykonał odlaną w brązie figurę płaczki z urną na nagrobku Markjana Szaszkiewica, wykonanym w zakładzie Henryka Periera.
-
Thorvaldsen Bertel (1770-1844), rzeźbiarz
Rzeźbiarz duński. W r. 1816 wykonał w Rzymie pomnik nagrobny Józefy z Olizarów hr. Dunin-Borkowskiej, przeznaczony do kościoła Bożego Ciała we Lwowie.
-
Thullie Czesław (1888-1976), architekt, historyk architektury
Zaprojektował rozbudowę kaplicy przy klasztorze Józefitek we Lwowie (1927) oraz kaplicę w Hrebenowie w parafii Skole (1932).
-
Tichwiński Nikołaj Iljicz, architekt
Zaprojektował cerkiew w Mołczadzi na miejscu kościoła rzymskokatolickiego, wzniesioną w l. 1871-1872. W r. 1866 przygotował plany przekształcenia kościołów w Ręndziłowszczyźnie i Rohotnrej na cerkwie prawosławne. W r. 1867 opracował plany przebudowy kościoła parafialnego w Nowodziewiątkowiczach (Dziewiątkowiczach) na cerkiew parafialną.
-
Tiroler Glassmalerei und Mosaik Anstalt w Insbrucku
Tiroler Glassmalerei (Tiroler Glassmalerei und Mosaik Anstalt; Neuhauser, Dr. Jele & Comp. Tiroler Glassmalerei und Mosaik Anstalt; Tiroler Glassmalerei und Cathedralen-Glasshütte) w Innsbrucks Zakład wykonał część witraży do katedry łacińskiej we Lwowie (1890-1899), witraże do kaplicy w Horodyszczu (1901/1902) i kościoła w Grzymałowie (1906). Zapewne w tejże wytwórni zakupiono witraże do kościoła w Chodorowie (1897).
-
Titz Aleksander (1814-1856), malarz i litograf
Malarz i litograf. Nauki pobierał we Lwowie, gdzie odbywał uniwersyteckie studia filozoficzne i prawnicze; jednocześnie pobierał lekcje malarstwa, umiejętności w tej dziedzinie pogłębiając następnie na studiach zagranicznych we Francji. Przez kilka lat pracował jako nauczyciel rysunków w Bordeaux. W 1848 powrócił do Lwowa, gdzie do końca życia zajmował się malarstwem i w mniejszym zakresie litografią. Malował portrety, krajobrazy, także miniatury. Jako litograf miał w dorobku portrety znanych lwowian, m.in. braci Apolinarego i Antoniego Kątskich, przyrodnika Aleksandra Zawadzkiego, prawnika Ludwika Biegelmayera. Autor litografii z niezachowaną cerkwią pw. Św. Mikołaja w Truskawcu.
-
Tomanczyk, cieśla
W r. 1929 zbudował dzwonnicę przy cerkwi w Ropawsku.
-
Tomaszewicz Stefan, architekt
Autor cerkwi w Chlewczanach i Mikulińcach. Przypisuje mu się projekt ikonostasu do cerkwi w Derewni.
-
Trachtenberg Abram (1875-1919), architekt
Kijowski architekt, twórca m.in. biura Gminy Żydowskiej (proj. 1908) i szkoły Tora-Talmud w Łucku (pocz. w. XX)
-
Trautmann Antoni, ludwisarz
Ludwisarz z Kałusza. W r. 1877 wykonał dzwon do kościoła w Łoszniowie, odnowiony w r. 1902.
-
Traversa Alojzy, kamieniarz
Właściciel zakładu kamieniarskiego we Lwowie. Wykonał nagrobek Konstantego Wilhelma Stanka na Cmentarzu Łyczakowskim w r. 1922, według modelu Zygmunta Kurczyńskiego
-
Treja, A., Czajkowski Franciszek, zakład artystyczno-budowlany
Zakład artystyczno-budowlany z Wilna. W l. 1898-1903 firma przeprowadziła gruntowny remont wnętrza katedry w Grodnie.
-
Trela Trela (Trelła) Stanisław (1892-po 1942), architekt
Architekt miejski Stanisławowa w latach 1927-1932. Autor projektów budowli w Stanisławowie: kościoła Chrystusa Króla (1925, realizacja 1929-1939), ratusza (realizacja 1929), fasady gmachu Towarzystwa Muzyczno-Dramatycznego im. Stanisława Moniuszki (przebudowa, 1928-1929), dzwonnicy przy kolegiacie (1932). Wykonał też projekty remontu kolegiaty (1928) oraz odbudowy spalonego gmachu „Sokoła” (1929).
-
Treszer Franciszek mł., budowniczy
Syn Franciszka St. W r. 1836 zapisany do cechu jako „mieszczanin i mistrz". W l. 1815-1820 przebudował cerkiew św. Onufrego we Lwowie.
-
Treszer Franciszek st., budowniczy
Budowniczy lwowski. W r. 1802 zapisany do cechu budowniczych we Lwowie. W r. 1818 był przełożonym cechu. Przedstawił łącznie z Józefem Markiem plan budowy ratusza lwowskiego (1827–1835).
-
Treter Bohdan (1866-1945), architekt i rzeźbiarz
Projektował głównie wna terenie województwa krakowskiego, m.in. wille w Mydlnikach, Lanckoronie, Krzeszowicach, Zakopanem, kościoły w Niegowici, Trzebuni, Węglówce, kaplicę w Babulach. W l. 1931–39 pełnił funkcję konserwatora zabytków sztuki województwa krakowskiego. W r. 1928 wykonał zespół ołtarzy (gł. i dwa boczne) w stylu art déco do kościoła w Laszkach.
-
Trutniew Iwan (1827-1912), malarz
Malarz rosyjski, założyciel Wileńskiej Szkoły Rysunku. Wykonał ikony do ikonostasu cerkwi brackiej pw. Świętego Ducha w Wilnie.
-
Tryburski Jerzy, architekt
Opracował wspólnie z Ireną Zbicherską projekt odbudowy Bejt Midraszu w Tykocinie, odbudowanego od podstaw w l. 1974-1976.
-
Tryburski Marek, architekt
W l. 1999-2002 na podstawie jego projektu przeprowadzono remont cerkwi w Boćkach.
-
Tschernig (Zschoring, Czernik) Johann Andreas, budowniczy
Pracował jako majster murarski w Ekonomii Saskiej w Warszawie. W l. 1783-1784 budował kościół pw. Narodzenia N.P. Marii i św. Mikołaja w Bielsku Podlaskim. Był autorem kościoła w Dolistowie z lat 1789-1791.
-
Türcke Carl Ludwig, Firma witrażownicza
Właściciel zakładu witraży w Grottau (Hrädek nad Nisou), Czechy. W r. 1895 zakład wykonał 2 okna witrażowe do kościoła w Chomiakówce oraz witraże do prezbiterium kościoła Redemptorystów (d. Dominikanów) w Mościskach.
-
Turczyniak Wasyl, cieśla
Zbudował kopułę cerkwi pw. Soboru Najświętszej Bogurodzicy w Hruszowie (1923).
-
Turewicz Walerian, stolarz (?)
Autor projektu i wykonawca drewnianego neobarokowego ołtarza gł. w kościele w Rymaczach (1934; obecnie w kościele w Kamieniu koło Chełma).
-
Turnus Paweł (1884-1957), rzeźbiarz
Uczył się w Przemysłowej Szkole Stolarstwa i Tokarstwa w Stanisławowie, a następnie w Dorohobyczu (1902-1904), Pradze (1910-1911) i Dreźnie. Wykonał płaskorzeźby do ołtarza gł. kościoła Dominikanów w Czortkowie (1927-1930), a jak wynika z rodzinnego wspomnienia, także elementy ołtarza bocznego i stalli oraz ramę do obrazu Matki Boskiej Czortkowskiej. Ponadto działał w Krakowie (jego prace znajdują się w kościołach Sw. Józefa na Podgórzu, Św. Benedykta, Redemptorystów). Oprócz snycerki kościelnej wykonywał dekoracje budowli świeckich (Kraków, Krynica, Rabka).
-
Twardo Władysław, właściciel firmy budowlanej
Przedsiębiorstwo budowlane z Warszawy. W l. 1901-1903 przeprowadziło gruntowny remont kościoła parafialnego w Rosi.
-
Tylman z Gameren (Gamerski) (1632-1706), architekt
Analogie do jego dzieł wykazuje kościół szpitalny w Maciejowie (zbudowany przez Bartłomieja Goddaeusa). Tadeusz Mańkowski przypisał mu projekt kościoła Św. Urszuli we Lwowie.
-
Tymczak Wasyl, cieśla
W r. 1832 wspólnie z cieślą Iwanem Rakiem wzniósł cerkiew w Liskowatem.
-
Tymiński Antoni, malarz
W r. 1869 wykonywał prace malarskie w kościele w Biłce Szlacheckiej.
-
Tymoszenko Serhij (1881-1950), architekt
Architekt, ukraiński działacz społeczny. Ukończył Instytut Inżynierów Cywilnych w Sankt Petersburgu. W l. 1906-1917 projektant rezydencji i budynków użyteczności publicznej w Imperium Rosyjskim. Główny architekt Zarządu Kolei Północnodonieckiej w Charkowie. W latach 1922-1923 czynny we Lwowie, gdzie budował cerkwie m.in na przedmieściach miasta (Kleparów i Lewandówka) i klasztor studytów w Zarwanicy. W l. 1928-1929 wzniesiono na podstawie jego projektu nową cerkiew w Mraźnicy. Od r. 1930 czynny jako architekt w Łucku.
-
Typolt Jan Józef SJ (1707-1769), budowniczy i murarz zakonny
Budowniczy i murarz zakonny. Do zakonu wstąpił w r. 1744 w Wilnie. Od r. 1755 kierował pracami budowlanymi fasady kościoła Jezuitów w Pińsku.
-
Tyrowicz Tomasz (1810-1870), malarz
Malarz wykształcony w Wiedniu, od r. 1843 mieszkał w Brzeżanach. Autor obrazów: Matka Boska Śnieżna w ołtarzu gł. kościoła w Narajowie (ok. 1849), Św. Trójca w ołtarzu gł. kościoła w Pomorzanach (po 1854), Św. Antoni w ołtarzu tegoż świętego w kościele w Firlejowie (pomalował też strukturę ołtarza i przypuszczalnie odnowił obraz Św. Stanisław). W r. 1858 restaurował dwa stare obrazy, m.in. Matka Boska Szkaplerzna, a także zlecono mu wykonanie obrazów Chrystus w grobie, Matka Boska Niepokalana i Objawienie wg Rafaela do kościoła w Firlejowie; prowadził prace konserwatorskie w kościele Bernardynów w Brzeżanach.
-
Tysko Juozas, inżynier
W r. 1923 przeprowadził remont domu modlitwy Kupców w Kownie.
-
Tysowskyj K., budowniczy
W r. 1900 wybudował drewnianą cerkiew w Rożniatowie na podstawie projektu Wasyla Nahirnego.
-
Tyszecki Tomasz (zm. 1861), architekt
Architekt Akademii Medyczno-chirurgicznej w Wilnie. Powołany w r. 1839 przez biskupa wileńskiego do ekspertyzy kościoła św. Jana w Wilnie. W r. 1858 przebudował kościół kanoników lateraneńskich w Słonimiu, kościół pokarmelicki w Bielsku Podlaskim (1864-1866). architekt wileński, uczeń i współpracownik Karola Podczaszyńskiego, od r. 1832 architekt Akademii Medyczno-Chirurgicznej, następnie wileński architekt diecezjalny, od r. 1842 działał na terenie dzisiejszej Białorusi (m.in. w Grodnie), od r. 1852 ponownie w Wilnie; autor licznych projektów kościołów, m.in. w Duksztach Pijarskich (1850-1856), Czerwonym Dworze k. Kowna (1852–1856), Birżach (1856–1858), Kiauklach (1859).
-
Tzayar Yehuda, malarz
Pokrył dekoracją malarską wnętrze synagogi w Jaryszowie w 1 poł. w. XVIII.
-
Uczta Szymon, architekt
Architekt guberni kamienieckiej. Por r. 1803 przebudował fasadę prawosławnego seminarium duchownego w Kamieńcu Podolskim. W r. 1833 na podstawie jego projektu wzniesiono drewnianą kopułę nad dawnym kościołem Franciszkanów w Kamieńcu Podolskim, zamienionym na cerkiew prawosławną. Zaprojektował nowe skrzydło klasztoru Bazylianów w Kamieńcu Podolskim, wybudowane w l. 1837-1838.
-
Ulam Michał (1879-1938), inżynier, architekt
Inżynier budowlany i architekt. Po ukończeniu w 1900 C. K. Państwowej Szkoły Przemysłowej we Lwowie pracował jako technik budowlany we Lwowie, a następnie jako koncesjonowany budowniczy. Kształcił się w Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Po powrocie do Lwowa założył z Zygmuntem Kędzierskim spółkę budowlaną. Ich główną działalnością była budową i sprzedaż kamienic. Autor m.in secesyjnej kamienicy Segalów (1904-1905), kamienicy Józefa Hausmanna (1906-1907), Hotelu Narodna Hostynnyca (1905-1906), kliniki chorób dziecięcych Szpitala św. Zofii (1907-1908), hal sklepowe Grödlów (1911-1912), ambulatorium szpitala żydowskiego (1913), przebudowy kamienicy Rynek 30 (1912), hala remizy tramwajowej (1905-1907, przy współpracy Alfreda Kamieniobrodzkiego), pawilonu nauki i techniki na Targach Wschodnich (1936). Firma Ulama zbudowała Dom towarowy „Magnus” (1912-1913, współpraca z arch. Romanem Felińskim) i dom Handlowy Polturaka (1910-1913, proj. zapewne Józef Piątkowski).
-
Ulrich Jan, architekt
-
Ułyniec Onufry, cieśla
W r. 1838 wspólnie z Iwanem Nastarynecem z Krasnego wybudował cerkiew w Jabłonowie w r. 1838.
-
Urbanik Marcin (zm. 1764), budowniczy
Budowniczy lwowski, serwitor Mikołaja Bazylego Potockiego. Prowadził budowy lwowski kościołów dominikańskich: Bożego Ciała (1745-1764) i Św. Marii Magdaleny (1753-1758) oraz najpewniej zaprojektował korpus drugiego z nich. Przypisuje się mu autorstwo kościołów Dominikanów w Bohorodczanach (1741-1761), parafialnych w Zborowie (1748-1755, przypisywane niesłusznie Franciszkowi Ksaweremu Kulczyckiemu) [13:347-348] i Buczaczu (1761-1763), cerkwi parafialnej w Horodence oraz wieży przy kościele Dominikanek we Lwowie. W r. 1756, wraz z Bernardem Meretynem, prawdopodobnie wydał opinię o konieczności wzmocnienia fundamentów kościoła Jezuitów we Lwowie. Według literatury ukraińskiej kierował odbudową kościoła Benedyktynek we Lwowie, zniszczonego przez pożar w r. 1748.
-
Urbanowicz Ludwik, cieśla
Cieśla z Ustronia. Czynny przy budowie kościoła filialnego w Rudzie Jaworskiej w l. 1935-1937.
-
Ustyjanowycz Kornyło (1839-1903), malarz
Malarz, architekt, poeta, dramaturg. Absolwent wiedeńskiej Akademii Sztuk Pięknych. Czynny w Wiedniu, Galicji i na Bukowinie. Twórca obrazów o tematyce historycznej, religijnej, malarz ikon, twórca ikonostasów. Zaprojektował cerkiew w Dołhem (1903). Ok r. 1888 namalował ikonę Bogurodzicy do cerkwi w Rożdzałowie. W r. 1892 wspólnie z Stepanem Tomasewyczem i Prokopem Martyniukem wykonał malowidła ścienne cerkwi w Butynach.
-
Uszakow Jakub I., architekt
Po r. 1908 według jego projektu zbudowano Jesziwę w Teleszach. Zaprojektował Klojz Hevra Tehilim w Szawlach, wzniesiony w r. 1909. W r. 1914 zaprojektował w Szawlach również murowaną synagogę, położoną przy ul. Wileńskiej.
-
Veltz, architekt
W r. 1907 przebudował dawny dwór na w Wicyniu na pałac Ederów.
-
Veltze Ludwik, architekt
Architekt lwowski. Autor projektu drewnianej kaplicy w Rudnie w parafii Białohorszcze (1935; budowa 1935-1937). Autor przebudowy pałacu w Wicyniu i kaplicy grobowej w parku pałacowym.
-
Villani Constantino (zm. 1824), malarz
-
Villani Constantino (zm. 1824), malarz
Włoski malarz, autor obrazów do katedry pw. św. Stanisława Biskupa i św. Władysława w Wilnie i obrazów do dawnego kościoła Jezuitów pw. śś. Piotra i Pawła (ob. katedra) w Łucku.
-
Virion de, architekt
Na przełomie w. XIX/XX zbudował pałac Chłoniewskich w Ziatkowicach.
-
Völkel Reinhold (1873-1938, rzeźbiarz
Rzeźbiarz wiedeński. Absolwent Akademii w Wiedniu. W l. 1897-1898 wspólnie z Theodorem Friedlem, według modeli Rudolfa Weyra, wykonał rzeźby na fasadzie kasyna Narodowego (Szlacheckiego) we Lwowie.
-
Volz August (1851-1920), rzeźbiarz
Rzeźbiarz niemiecki czynny w Rydze gdzie był właścicielem dużego warsztatu rzeźbiarskiego, który realizował prestiżowe zamówienia w mieście. Wykonał nagrobek Nagrobek Ewy Anny Marii ze Szczyttów Chomińskiej na cmentarzu przykościelnym w Konstantynowie (1904).
-
Wakulski Kazimierz (1837-1904), snycerz
Rzeźbiarz. Wraz z Tadeuszem Stryjeńskim pracował przy renowacji ołtarza Wita Stwosza w kościele Mariackim w Krakowie i przy odnawianiu stall oraz ołtarza w katedrze na Wawelu. Samodzielnie odnawiał ołtarz w kościele Dominikanów pw. Najświętszej Marii Panny w Bełzie w poł. w. XIX.
-
Wandruszko Józef, architekt
W części literatury notowany błędnie jako Alojzy Wondraszka, architekt, zapewne pochodzenia czeskiego, zatrudniony w Galicyjskiej Dyrekcji Budownictwa we Lwowie, notowany od r. 1818. Autor projektu nadbudowy wież kościoła Św. Michała Archanioła we Lwowie (1839; zrealizowa-na tylko wieża pn., bez hełmu). W r. 1849 wydał opinię w sprawie stanu pokrycia dachu kościoła w Hodowicy. Projektant licznych cerkwi w Bolechowcach, Butli, Jabłonce Niżnej, Mistkowicach, Podbużu, Starym Samborze i Starej Soli (1820-1842), niezrealizowanego projektu gmachu namiestnictwa we Lwowie, uczestnik budowy ratusza tamże.
-
Wang Julian (1844-1910), inżynier
Inżynier, radca cesarski, pionier przemysłu polskiego, właściciel gazowni w Stanisławowie, później właściciel fabryki farb i lakierów we Lwowie. Właściciel willi we Lwowie przy ul. Św. Zofii.
-
Warchałowski Leopold, architekt
Architekt lwowski. W r. 1889 przebudował kamienicę przy ul. Ruskiej 4 we Lwowie.
-
Wardzała Zbigniew (1903-1956), architekt
Absolwent Wydziału Architektury Politechniki Lwowskiej, następnie asystent Jana Bagieńskiego. W l. 1932-1939 był głównym architektem, a w l. 1944-1945 był głównym inżynierem Lwowa. Zaprojektował m.in Dom Notariuszy we Lwowie, zbudowany w l. 1937-1938.
-
Warpechowski Michał, kowal
Kowal z Ruszczan. Ufundował i odkuł (?) krzyż przydrożny w Ruszczanach (1889).
-
Warsztat kamieniarski z Brusna
Działalność ośrodka kamieniarskiego w Bruśnie odnotowana jest już w l. 1654-1655. Początkowo wyrabiano w Bruśnie głównie kamienie młyńskie i żarnowe, kamień budowlany oraz inne przedmioty użytkowe. Wyroby artystyczne (krzyże, figury przydrożne, nagrobki) pojawiły się w ofercie tamtejszych warsztatów najprawdopodobniej dopiero na początku XIX w. Na okolicznych cmentarzach zachowały się setki nagrobków, zwanych bruśnieńskimi. W okolicy Brusna zachowało się rownież również wiele przydrożnych krzyży tzw. bruśnieńskich. O popularności ośrodka świadczyć mogą liczne nagrobki bruśnieńskie w odległych miejscowościach, m.in. w Kolbuszowej, Zamościu, Józefowie, Lwowie, Jarosławiu i Przeworsku.
-
Wasenko Ivan, cieśla
W r. 1866 zbudował cerkiew pw. Michała Archanioła w Kozłowie.
-
Wasilewicz Włodzimierz (1909-1967), malarz
Malarz, grafik, scenograf. Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (1930-1935). Do r. 1939 związany był z domem rodzinnym w Supraślu. W czasie wojny prowadził prace w farze w Białymstoku. Brał czynny udział w przeprowadzaniu renowacji zabytków, m.in Pałacu Branickich, Kaplicy Pałacu Archimandrytów w Supraślu, Wielkiej Synagogi w Tykocinie. Wykonywał polichromie w wielu cerkwiach, m.in w cerkwi pw. św. Anny w Królowym Moście (1939), w cerkwi pw. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny w Zabłudowie (1942-1943), cerkwi pw. Kosmy i Damiana w Rybołach (1943-1944), cerkwi pw. Opieki Matki Bożej w Puchłach (1960).
-
Wasiljew W.M., architekt
W r. 1842 zaprojektował cerkiew Pokrowy w Kamieńcu Podolskim.
-
Wasilkowski Leopold (1865/1866-1929), rzeźbiarz
Rzeźbiarz. Edukację rozpoczął w gimnazjum w Piotrkowie Studiował przez cztery lata w szkole rysunkowej Wojciecha Gersona, następnie u Ludwika Pyrowicza i Jana Woydygi. W latach 1890-1893 kształcił się w Akademii Julian w Paryżu u rzeźbiarza Denisa Puecha (1854-1942) oraz malarzy Adolfa W. Bouguerau i Beniamina Constansa. Podróżował do Włoch. Od 1906 roku zamieszkał na stałe w Warszawie. Najważniejsze realizacje: „Głowa topielca”, „Praca”, „Pocałunek”, „Anioł śmierci”, „Lwy przed panoramą Warszawy”. Ponadto wykonał nagrobki m.in.: Władysława Podkowińskiego, Narkiewicza-Jodko, ks. Kurpińskiego i doktora Matlakowskiego, Żmurki, Pawińskiego i Łaguny. Wykonał szkatułę srebrną ofiarowaną Henrykowi Sienkiewiczowi. Od 1903 prezes Towarzystwa Artystycznego Warszawskiego.
-
Wasiutyński Julisz Hieronim (1865-1929), architekt
W r. 1892 ukończył Cesarską Akademię Sztuk Pięknych w Petersburgu. W l. 1892-1893 pracował przy przebudowie Teatru Wielkiego w Warszawie. Był budowniczym kolei warszawsko-wiedeńskiej. Zbudował pałac Kossakowskich w Brzostowicy (1900-1901) oraz Łubieńskich w Mierzawie. W latach 1915-1918 przebywał w Rosji.
-
Wdowiszewski Wincenty Juliusz (1849-1906), architekt
Brat Jana Kacpra. W r. 1870 ukończył Instytut Techniczny w Krakowie, po czym otrzymał posadę na kolei tzw. ,,Łupkowskiej". Następnie pracował jako technik rządowy. Od r. 1886 był inspektorem budownictwa miejskiego w Krakowie. W latach 1886–1887 był sekretarzem Towarzystwa Technicznego w Krakowie, a w 1899 – prezesem tegoż towarzystwa. Był członkiem Komisji Historii Sztuki PAU oraz od 1900 dyrektorem budownictwa miejskiego w Krakowie. Wykonał projekty kościoła parafialnego w Brześciu Litewskim.
-
Weber, malarz
Malarz, uczeń S. Wyspiańskiego (?). Wykonał polichromię wnętrza kościoła parafialnego w Zębinie (Zembinie), ok. r. 1809.
-
Wędziagolski Paweł (1883-1929), architekt
Architekt i teoretyk architektury. W l. 1908–1917 studiował w Akademii Sztuk Pięknych Petersburgu. W l. 20 w. XX wzniósł dwór Wędziagolskich w Jaworowie. W 1920 fortyfikował twierdzę Modlin.
-
Wędzychowski, malarz
Malarz z Korca. Wykonał polichromię wnętrza kościoła Pijarów w Międzyrzeczu Koreckim (ok. 1725).
-
Węgrowski W., budowniczy
Budowniczy warszawski. Prowadził budowę kościoła pw. św. Antoniego Padewskiego w Jałówce, w. l. 1910-1915.
-
Wehrstein Józef, budowniczy
Budowniczy z Mizunia Starego. W r. 1898 zaprojektował kościół w Wygodzie.
-
Weidenbaum Aleksander (?), budowniczy
Nadzorował wraz z G. Kolenkiewiczem, Ignacym Borejszem przebudowę kościoła pokarmelickiego w Bielsku Podlaskim na cerkiew w l. 1864-1866, według projektu Tomasza Tyszeckiego.
-
Weiss Adolf Wiktor (1858-1936), architekt
Sporządził pomiar i kosztorys budowy kościoła w Kochawinie (1888), projekt i kosztorys prac remontowych Instytutu SS. Miłosierdzia w Bursztynie (1889) oraz obliczenia statyczne do projektu kościoła na Zniesieniu we Lwowie (1936). Zaprojektował epitafium Zygmunta Samolewicza, wykonane w r. 1900 przez Tomasza Dykasa i umieszczone w kościele Bernardynów we Lwowie.
-
Weklug Emil, Szulmann Walery, spółka budowniczych
Wspólnik Walerego Szulmana, wraz z którym w r. 1908 przyjął niezrealizowane ostatecznie (odsprzedane lwowskiemu budowniczemu Zygmuntowi Pszomowi) zlecenie rozbiórki starego kościoła Św. Ducha w Kamionce Strumiłłowej i budowy nowego oraz rozbudowy plebanii.